Kurgunun 6 Kuralı – Walter Murch

Duygu
Öykü
Ritim
Göz Takibi
Perdenin iki boyutlu yapısı
Aksiyonun üç boyutlu yapısı

walter_murch_goz_kirparken

KURGUNUN 6 KURALI

Sinema okullarında kurgu derslerinde ilk konuşulan konu benim üç
boyutlu kurgu diye adlandırdığım şeydir: A çekiminde bir adam
kapıyı açar, odanın ortasına kadar yürür sonra ikinci çekime kesilir:
B çekiminde adam aynı noktadan ilerler ve masasına oturur.
Yıllar boyunca, özellikle sesli filmin ilk yıllarında kural buydu.
Üç boyutlu bir dünyada devamlılığı sağlamaya çalışırdınız. Bunu yıkmak
bir başarısızlık1 olarak görülürdü. İnsanları uzayda sıçratmak
belki ancak deprem veya kavga gibi çok uç ve yoğun hareket içeren
durumlarda düşünülebilirdi.

Ben aslında üç boyutlu devamlılığı altı kurallık “bir kesmeyi iyi
yapan kriterler” listemin sonuna koyuyorum. Listenin başında bir sinema
okulunda, tanımlanması en zor şey olduğu için büyük olasılıkla
en sonda kalacak “Duygu” var. “Seyircinin nasıl hissetmesini istiyorsunuz?”
Eğer film boyunca onların hissetmesini istediğiniz şeyi hissediyorlarsa
yapabileceğinizin en iyisini yapmışsınız demektir. Filmin so-
nunda hatırladıkları kurgu, kamera, oyuncu performansları ve hatta
öykü bile değildir, sadece nasıl hissettiklerini hatırlarlar.
Benim için ideal bir kesme aşağıdaki altı kuralın hepsini birden
karşılayan kesmedir:

1- O andaki duyguya uygundur,
2- Öyküyü ilerletir,
3- Ritmik açıdan ilginç ve doğru zamanda gerçekleşir,
4- “Gözle takip” diye adlandırabileceğimiz bir şeyi -seyircinin çerçeve içindeki ilgi
odağının yeri ve hareketi ile ilgilidir- hesaba katar,
5- “Düzlemselliğe” saygı gösterir – üç boyutlu dünyanın fotoğrafla iki boyutluya indirilmesiyle
ilgili dilbilgisi (aks çizgisi sorunları vs.),
6- Üç boyutlu dünyanın devamlılık kurallarına uyması beklenir (insanlar odada neredelerve birbirleriyle ilişkileri nedir?)

1- Duygu 51 %
2- Öykü 23%
3- Ritim 10%
4- Göz takibi 7%
5- Perdenin iki boyutlu yapısı 5%
6- Aksiyonun üç boyutlu yapısı 4%

Listenin en başındaki duygu her ne pahasına olursa olsun korumanız
gereken şeydir. Eğer bir kesme yapmak için bu kriterlerden herhangi
birini feda etmeniz gerekiyorsa listenin altından başlayın ve üste
doğru gidin.

Örnek olarak eğer filmdeki belirli bir an için değişik birkaç kesme
olasılığınız varsa ve bunlardan birinin doğru duyguyu verdiğini,
öyküyü ilerlettiğini, ritmik açıdan tatmin edici olduğunu, göz takibini
ve düzlemselliği koruduğunu ama üç boyutlu dünyanın devamlılığını
sağlayamadığını fark ederseniz, her açıdan yapmanız gereken kesme
budur. Eğer diğer olası kesmelerin hiçbiri doğru duyguyu vermiyorsa,
uzamsal devamlılığı feda etmeye değer.

Her kurala verdiğim rakamsal değer alaycı görülebilir: Fark ettiyseniz
listenin başındaki iki kriter (duygu ve öykü) değer olarak son
dördünden (ritim, göz takibi, düzlemsellik, uzamsal devamlılık) fazladır.
Bazı durumlarda listenin başındaki duygu diğer beşinden değerlidir.

Aslında ayrıca bunun pratik bir tarafı da var: Eğer duygu doğruysa
ve öykü biricik ve ilginç bir şekilde ve doğru ritimle ilerliyorsa,
seyirci daha alt seviyedeki göz takibi, aks çizgisi vs gibi kurgu sorunlarını
göz ardı etme eğiliminde olacaktır. Genel prensip olarak listede
daha üstteki bir kriteri karşılamak alttaki sorunları örtmeye yardımcı
olur. Ama tersi doğru değildir: Örnek olarak 4 numarayı karşılamak
(göz takibi) 5 numaradaki (aks çizgisi) sorunu gözden kaçırırken, 5
numara (aks çizgisi) doğruysa ama 4 numara (göz takibi) dikkate alınmadıysa
kesme başarısız olacaktır.

Uygulamada göreceğiniz gibi listenin en üstündeki üç şey (duygu-
öykü-ritim) birbirlerine sıkı sıkıya bağlıdır. Bunları birbirine bağlayan
güç atom çekirdeğindeki proton ve nötronları bağlayan güçlere
benzer. Listenin altına doğru gittikçe bu bağlar da zayıflar.
Çoğu zaman altı kriterin hepsini karşılayabilirsiniz ve mümkün
olduğu sürece daima buna uğraşmalısınız: Fazlasını elde etmek varken
asla azıyla yetinmeyin.

Önerdiğim bir öncelikler listesidir. Eğer bir şeyden vazgeçecekseniz
asla duyguyu öykü için feda etmeyin. Öyküyü ritim için, ritmi
göz takibi, göz takibini düzlemsellik ve düzlemselliği uzamsal devamlılık
için feda etmeyin.

Kaynak Kitap : Walter Murch-Göz Kırparken 

1 comment

adam ne güzel demiş ya,bize ise ikide bir devamlılıga dıkkat et devamlılıga et derler mühim olan Duygudur

Leave a reply


This site uses Akismet to reduce spam. Learn how your comment data is processed.