RİTİM:UYGULAMALI EGZERSİZ YAZI SERİSİ-5

Zaman, Uzam ve Enerji: Bölüm 2

Bölüm’de kurulan aynı senaryo ile, şimdi de 3. bir kişiye sahneyi yönetme şansı vereceğiz. Yapması istenilen enerjiyle ilgili, fakat çalışmak için o, bütün bir etkileyici enerji ya da yukarıda tarif edildiği üzere “çaba” aralığına sahip olduğunu düşünmeli. Oyuncuların eylemleri aynı olmalı- oturmak ve yemek, içeri girmek, yukarı bakmak vs. Fakat yönetmen şimdi hareketlere eylemleri tasvir eden zarflar, kelimeler uygulayabilir – “kafanı kur yapar gibi hafifçe, dolaylı biçimde salla” veya “kafanı karşı koyar gibi şiddetle, yavaşça salla” gibi. Sahnenin duygusu ve anlamı bir kez daha değişecek ve kurgucu, değişimin anlamını farklı enerji niteliklerine sahip çeşitli çekimler, oyunculuklar veya planlar yoluyla şekillendirme biçimini sergileyecektir.

Egzersizin bu noktasında zaman, uzam ve enerjinin birbirinden ayrılmasının gerçekten de zor olduğu fark edilecektir. Aslında bunlar üst üste işler. Zamanı oldukça soyut bir biçimde yönetebilirsiniz, fakat uzamın herhangi bir yönetimi mutlaka aynı sırada zamanı da değiştirecektir, Çünkü eğer B noktasını daha uzağa yerleştirdiyseniz A noktasından B noktasına gitmek daha fazla zaman alacaktır. Yada karakterin mesafeyi daha çabuk kat etmesi gerekecektir. Her iki seçenekte de (daha uzun süre) veya daha çabuk (hız), zaman da yönetilmektedir. Enerji, uzam ve zamandan ayrı olarak ifade edilemez ve oyuncuların, enerji kullanımlarına ilişkin yönetmen müdahaleleri zorunlu olarak onların zaman ve uzam kullanımını değiştirecektir. Üzgün bir biçimde uzaklara bakmak yalnızca gözbebeklerinde ufak bir kaymayı içerebilirken, uzaklara öfkeyle bakmak bütün bir omurganın hızlıca bükülmesine dönüşebilir.

Kurgucu zaman, uzam ve enerjinin bazı sabit görünüşlerini çoktan içinde barındıran planlar elde eder. Kurgucunun işi zamanlama, adımlama ve cümleleme eğrisini kullanarak bu görünüşleri duygulu ritim sekanslarında ayarlamak ve yan yana koymaktır.

Kaynak: Sinemada Ritimlerin Kurgusu, Karen Pearlman, s.76.

Kitaptan siteye aktarılmıştır.

Emin Pakdemir